Sách nhỏ

Ebooklet - Bản In - Download

Pháp Thiền Tại và Hiện

Một phương cách giúp thoát khỏi đau khổ
 nhanh chóng, đơn giản và hữu hiệu.

Mimi Khuc & Thanh-Trieu Nguyen

Phỏng dịch và rút ngắn từ quyển sách Pháp Thiền Tại và Hiện: A Quick and Effective Way to Overcome Suffering do Nhà Xuất Bản Here & Now Publishing phát hành., USA Copyright © 2004
Mimi Khuc & Thanh-Trieu Nguyen.
Trình bày bìa: Hiep Duc Truong
Dịch giả: Mặc Thanh Như
ISBN: 0-9763491-5-9

Here & Now Publishing
Goleta, CA 93117
Website: www.hereandnowmeditation.com
Email: info@hereandnowmeditation.com

i

Pháp Thiền Tại và Hiện

ii

Pháp Thiền Tại và Hiện

Back to Contents

iii

Pháp Thiền Tại và Hiện

Mẩu đối thoại dưới đây xảy ra trong văn phòng cố vấn tâm lý giữa người cố vấn và một phụ nữ trẻ khoảng hơn 30 tuổi.

- Người cố vấn: Chào cô, tôi có thể giúp gì cho cô không?

- Người phụ nữ: Mọi việc trong đời tôi đều chẳng ra gì. Tôi cần được giúp đỡ. Tôi cần một việc làm vững chắc. Tôi cũng cần một chỗ ở tốt hơn vì hiện nay tôi sống trong một phòng trọ ở tầng hầm của nhà người ta. Tôi muốn mọi người trong gia đình tôi thương tôi. Còn chồng tôi thì đã bỏ tôi. Tôi cần có một người đàn ông đàng hoàng… một người chồng tốt… Còn chiếc xe của tôi nữa, nó vẫn cứ hư hoài...

- Người cố vấn: Những điều cô vừa nói là cô cần, tôi thấy cũng không có gì quá đáng. Tôi nghĩ rằng ai trong chúng ta cũng muốn được như vậy… Nhưng cô có quen hay biết người nào có tất cả những thứ đó không?

- Người phụ nữ: Có chứ. Có một vài người bạn.

- Người cố vấn: Thế cô có thấy họ hạnh phúc không?

- Người phụ nữ: …Ơ.. ơ.. Chắc là không hẳn đâu.

- Người cố vấn: Vậy cô có nghĩ rằng nếu như cô có đầy đủ những thứ đó, cô sẽ cảm thấy hạnh phúc vĩnh viễn không?

- Người phụ nữ: Có thể chứ….nhưng … mà chắc là không … Chắc là không hạnh phúc mãi đâu…

- Người cố vấn: Nếu như cô không phiền, tôi xin phép nói ra quan điểm của cá nhân tôi. Tôi có thể sai nhưng cô cứ nghe thử xem. Tôi nghĩ rằng chúng ta xuất phát từ một nơi mà luôn được bao trùm bằng tình thương và sự an bình tuyệt đối. Có lẽ vì bị tách rời khỏi nơi ấy nên mình luôn cảm thấy có nhu cầu và thấy thiếu thốn triền miên. Để đối phó với sự thiếu thốn, mình bám víu vào tình thương của người thân như cha mẹ, người bạn đời, con cái, anh chị em, bạn bè … Cảm giác thiếu thốn cứ mãi đeo đẳng nên mình cố lắp đầy những khoảng trống ấy bằng tiền tài, công danh, sự nghiệp… Mỗi thứ đó đều có hiệu lực nhưng chỉ một ít lâu sau là cảm giác thiếu thốn lại xuất hiện … Tôi không có chiếc đũa thần để cho cô những gì cô muốn nhưng tôi có thể chỉ cho cô phương cách để lấp đi sự thiếu thốn đó. Một khi cái thiếu thốn kia trở nên đầy đủ, thì những thứ khác không thành vấn đề nữa. Mình có đạt được những thứ đó thì cũng tốt, không đạt cũng chẳng sao. Lúc ấy mình đã tìm được bình an và giảng hòa được với bản thân cũng như an bình với thế giới chung quanh rồi.

Khi chúng ta tách rời ra khỏi cái nơi đầy đủ tuyệt đối kia, chúng ta đã tạo nên một cái trí thứ phụ; một cái trí diễn đạt bằng chữ. Cái trí nguyên thủy thì vốn dĩ vô ngôn và âm thầm; mọi nhận thức đều không có sự diễn giải, phân tích, so sánh hay phán xét… Việc thế nào thì nó chỉ thấy NHƯ LÀ, ĐANG LÀ vậy thôi. Còn cái trí thứ phụ kia là cái trí mà tôi và cô hiện đang dùng. Nó lải nhải không ngừng về những thứ đang làm chúng ta đau khổ. Một khi mình học được cách làm dịu đi cái trí nầy thì chính mình có thể trở về với trạng thái của cái trí nguyên sơ kia. Chúng ta có thể siêu vượt được cái cảm giác thiếu thốn kia vĩnh viễn. Bạn có muốn học cách nầy không?

Back to Contents

-1-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Đồng Lõa Của Đau Khổ:Cái Trí

Quyển sách nầy sẽ hướng dẫn ta cách sửa được sự rối loạn trên và giúp ta phục hồi những chức năng cao cấp của cái trí như sáng tạo, phát minh và tỉnh thức. Khi đọc xong quyển sách nầy, có thể bạn sẽ hiểu biết được thêm về sự vận hành của cái trí và biết cách ứng phó với nó để bớt đi những phiền não và đau khổ cho bản thân.

Back to Contents

-2-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Sự Vận Hành Của Cái Trí
Cái Trí Không Chính Xác

Nói tóm lại, cứ mỗi khi cái trí đi đến một “kết luận” nào, ta nên xét lại xem nó có dùng cái nhìn “chính xác” hay không. Cái nhìn như thế nào mới gọi là chính xác? Đó là cái nhìn hiện thực qua một tâm trí trong sự Tĩnh Lặng hoàn toàn. Nó diễn ra mà không xét đoán, phê phán, đề nghị hoặc diễn giải. Nó chỉ là những quan sát và nhận biết trong yên bình.

Back to Contents

-3-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Những Cái Nên Và Không Nên Của Cái Trí

Back to Contents

-4-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Quá Khứ Và Tương Lai Vô Tận

Back to Contents

-5-

Pháp Thiền Tại và Hiện

CHƯƠNG HAI

Chìa Khóa: Thiền Tại và Hiện

C hìa khóa của chúng ta ở đây là một phương pháp đơn giản giúp ta tự giải phóng mình ra khỏi đau khổ: đó chính là cách “vặn tắt” được cái trí. Chìa khóa nầy đặc biệt dành cho những bạn biết rất ít về thiền. Phương pháp thiền có tên gọi là Tại và Hiện nầy không đòi hỏi phải ngồi khoanh chân hằng giờ hay làm điều gì khó khăn, cực nhọc, thâm cao. Thiến không chỉ dành riêng cho người “tu” mà thôi. Ai cũng có thể tập phương pháp nầy dễ dàng, mọi nơi, mọi lúc: ngồi trên ghế cũng được, tư thế thoải mái, hay ngay cả lúc đi, đứng, nằm hoặc làm việc.

Pháp Tại và Hiện cũng không đòi hỏi phải xa rời đời sống xã hội, vật chất bình thường, bỏ công ăn, việc làm hay bỏ gia đình để lên núi ngồi một mình năm nầy qua tháng nọ. Ngoài ra, nó không thuộc vào một tôn giáo nào. Ai cũng có thể dùng được cả.

Mục Đích Thiền

Thiền nói chung cũng đã có từ nhiều ngàn năm trước, kể từ khi con người biết im lặng từ lời nói đến tư tưởng. Sự im lặng nầy giúp phục hồi năng lượng cho cơ thể và giúp trí óc thật sự nghỉ ngơi một cách trọn vẹn.

Trong phạm vi của cuốn sách nầy, chúng ta đặt trọng tâm vào việc giải trừ đau khổ cho bản thân VÀ giúp mình không còn gây đau khổ cho người khác nữa. Sau khi thành công trong việc ứng phó với cái nguồn gốc thật của phiền não thì chúng ta sẽ thấy rằng hòa bình và hạnh phúc lâu bền, chân thật sẽ mãi ở với chúng ta vậy.

Khái Niệm Cơ Bản Tại và Hiện

Mục tiêu đầu tiên của thiền Tại và Hiện là làm cho cái trí nhiều loạn động nầy trở nên yên tĩnh. Bình thường khi ta muốn tập trung vào một việc gì thì cái trí ta sẽ là “người chỉ huy” hành động nầy. Thật vậy, trí của ta thường lãnh đạo và hướng dẫn hầu hết các hoạt động và suy tư hằng ngày. Nhiều phương pháp thiền khác dùng cái trí để dẫn dụ chính nó vào sự Tĩnh Lặng. Cũng có những phương pháp dùng cách “thức giác” là cái trí luôn ý thức được các giác quan, tư tưởng và các hành động như đi, đứng, nằm, ngồi, ăn uống, suy nghĩ, v.v.

Kỹ thuật pháp thiền Tại và Hiện hơi khác với các phương cách trên. Nó đặc biệt tránh không “vật lộn” với cái trí. Ở cấp thiền sơ khởi, cái trí nầy sẽ nằm ở vị trí chỉ định nhưng người hành thiền vẫn không theo dõi hay chăm chú gì đến nó cả. Cái trí và cơ thể được nghỉ ngơi thật sâu và vì thế trải nghiệm được niềm an bình và yên hàn sâu đậm. Khi tập khá hơn, những trạng thái nầy sẽ giải thoát cái trí ra khỏi những thói quen nói năng miên man của nó. Ở trình độ cao hơn, chính cái “Chân Ngã” cao cả (hay “chủ nhân ông”) sẽ chủ động mọi sinh hoạt và luôn “biết” có hoặc nối liền với sự “Tĩnh Lặng” hiện diện bên trong. Thêm vào đó, phương pháp nầy còn cho ta tiếp tục thực tập ngay cả trong giấc ngủ để ta có thể vào được tiềm thức của ta.

Tại và Hiện là gì ? “Tại” là “ngay tại đây” và “Hiện” là “ngay bây giờ”. Nó là kết quả của hai việc: giữ “Thân đâu, Ý đó” và sự vắng bặt của tư tưởng khi trong một trạng thái thức giác cao hơn. Đó là khi cái trí đứng yên, không tưởng nghĩ, không tìm về quá khứ và cũng không mơ đến tương lai, hay phân tích và đi đến những kết luận sai lệch. Trí và thân ghép liền với nhau làm Một, kết hợp cơ thể vật chất của ta làm Một với cái Tĩnh Lặng nội tại cố hữu; một trạng thái vượt không gian và thời gian. Nói một cách đơn giản, giữ được cái trí yên lặng khi không cần dùng nó thì mình đã được coi như có ưu thế hơn rất nhiều rồi. Còn nếu giữ được nó yên lặng luôn cả lúc đang dùng nó và lúc ngủ, mình đã đến được một tâm thức cao hơn, không còn đau khổ nữa. Với phương pháp Tại và Hiện nầy, chỉ trong vòng vài hôm là hầu hết mọi người đều cảm nhận ngay được sự cải thiện đáng kể về mặt cảm xúc và tâm thần. Bạn không cần phải tin tưởng trước vào phương pháp. Bạn chỉ cần thử một cách chân thật là có thể tự xác định được kết quả thôi.

Back to Contents

-6-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Cách Dùng Pháp Tại và Hiện

Tóm lại, sự phiền não nói chung được phát triển theo những cách như sau:

• Từ quan niệm, cảm xúc và ứng xử cất giữ trong ký ức.

• Từ sự diễn giải của cái trí qua các ghi nhận của giác quan.

• Từ các tưởng nghĩ về những sự việc đã xảy ra trong quá khứ hoặc có khả năng xảy ra trong tương lai.

• Từ các giá trị, niềm tin và đòi hỏi được cái trí áp đặt cho mình và người khác.

Đây là những phương cách chúng ta có thể áp dụng:

Để chấm dứt sự tự động dùng kiến thức cũ của cái trí, chúng ta có thể “hiện tại hóa” bằng pháp Tại và Hiện. Khi thấy mình bị “nhập vai” vào một sự kiện hay một cảm xúc có mang tì vết đau buồn từ ký ức, ta cần phải “hiện tại hoá” chúng để giải thoát thân, tâm, ý ra khỏi cảm xúc đau khổ. Dùng Tại và Hiện để vào Tĩnh Lặng, giữ trí trống không ít nhất là một phút. Sau đó, ở trong Tĩnh Lặng, quan sát lại sự kiện, cảm xúc ấy; nghĩa là tách mình đứng ra ngoài sự kiện, không “nhập vai”, đồng thời cũng không xa rời hiện tại và sự việc trải nghiệm hiện tại.

Chúng ta có thể dùng pháp Tại và Hiện để giảm thiểu sự gắn bó giữa trí và năm giác quan. Thí dụ, mắt vừa nhìn thấy một đoá hoa hồng thì trí đã vội vàng chạy về ký ức lấy ra hình ảnh và cảm xúc đau khổ liên hệ tới một đoá hoa hồng của ngày xưa … Chỉ cần hít một hơi thở đầy, thở ra chậm, vào trong Tĩnh Lặng và lắng nghe ở trạng thái nầy là sẽ giữ cái trí “lăng xăng” yên được ngay.

Để ngăn chặn cái trí sống trong quá khứ hoặc tương lai, chúng ta cần phải đối phó với cái lực kiểm soát của nó trong việc tưởng tượng. Cái trí có một khả năng rất đặc biệt; nó không cần nhờ vào các giác quan mà vẫn “thấy” được hình ảnh, “nghe” được âm thanh, thậm chí nó có thể tự tạo cảm giác, vị giác, khứu giác và kích thích các phản ứng của tinh thần và thể xác. Thí dụ, khi cái trí tưởng tượng một trái chanh đang được vắt vào miệng mình là các hạch nước miếng lập tức hoạt động. Tuy nhiên, cái khả năng rất đặc biệt nầy còn là con dao hai lưỡi, có thể mang đến cả buồn lẫn vui. Đành rằng khả năng tưởng tượng giúp rất nhiều cho sự sáng tạo, phát minh và nghệ thuật, nhưng nó cũng có thể phát họa ra bao nhiêu mơ ảo của quá khứ và tương lai, mang đến nhiều đau khổ cho chúng ta.

Khi cần thiết phải cắt đứt sự tưởng tượng vô bổ nào đó đang miên man, ta chỉ cần thở một hơi thật sâu rồi vào trong Tĩnh Lặng của Tại và Hiện là đương nhiên cái trí sẽ ngưng tiến trình tưởng tượng của nó ngay.

Để thay đổi các đòi hỏi và phán đoán của cái trí, chúng ta cũng cần tìm hiểu thêm về những cái nhìn mới mẻ đối với sự việc của cuộc đời. Chương Ba gồm một số thí dụ về những cái nhìn mới có thể giúp chúng ta tu dưỡng thức giác và thay đổi thói quen của cái trí hay áp đặt quan niệm và đòi hỏi của nó lên chúng ta và mọi người chung quanh.

Back to Contents

-7-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Trải Nghiệm Tại và Hiện

Người ta tin rằng hầu hết các vị thức giác sống thường hằng trong trạng thái Tĩnh Lặng nầy

Ghi Chú Cho Thiền Giả Của Các Pháp Môn Khác:

Thiền sinh đã có tập các pháp môn dùng hệ thống Luân Xa và các ngành dùng năng lượng: Vì mục đích của pháp thiền Tại và Hiện là sự Tĩnh Lặng và sự vắng bặt của “Ý” nên khi thiền sinh cần buông thả hết các bắp thịt ở vùng trán và mắt, đặc biệt nên tránh không tập trung ở Luân Xa Sáu (mắt thứ ba) khi thiền. Nếu bạn quen có những cảm giác của sự luân lưu năng lượng và độ rung trong cơ thể, hoặc “nhìn” thấy được nhiều điều mới lạ khi thiền, bạn cứ lờ đi vì tinh túy của pháp Tại và Hiện là sự Tĩnh Lặng đằng sau tất cả những thứ đó. Bạn nên giử cái trí yên tuyệt đối, không mong cầu gì hết, kể cả Tĩnh Lặng.

Thiền giả của các pháp thiền truyền thống: Nhiều pháp thiền khác nhấn mạnh việc luôn luôn tỉnh thức. Pháp Tại và Hiện có nét đặc thù là nhấn mạnh việc hoàn toàn buông thả, bất động thân-ý, kể cả không cố gắng tỉnh thức. Trạng thái lý tưởng trong khi tập phương pháp nầy là ở giữa hai trạng thái nửa ngủ và nửa thức (minh minh, yểu yểu).
 

Back to Contents

-8-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Cấp Một: Bước Vào Tĩnh Lặng

Bài tập Cấp 3 gồm một số cách tu tập, phát triển tâm linh bằng pháp thiền Tại và Hiện. (Xem cuốn Thiền Tại và Hiện lớn.)

Thiền Ngồi

Mặc dù ta gọi là “thiền ngồi”, hãy nhớ rằng pháp thiền nầy được dùng ở bất cứ lúc nào, nơi nào, và bất cứ tư thế nào, càng thoải mái và thư giãn càng tốt.
Bước một: Hít 1 hơi (bằng mũi) thật sâu, chậm; khi thở ra (bằng miệng), ta cảm tưởng như có một làn sóng chảy dài từ đầu xuống chân giúp toàn bộ thân thể thư giãn, buông thõng hết các bắp thịt trong người. Mắt mở lờ mờ hay nhắm nhưng đừng chăm chú vào điểm nào cả.

Bước hai: Thầm nhủ với “Ý” là “Thân ở đây nầy”, “biết” rằng cái “Ý” của ta đã đến tại vị trí quả tim. Thư giãn và buông thả trí, không nghĩ điều gì, mắt không tập trung. Đặc biệt, thả hết các bắp thịt chung quanh mắt, trán cho dù nhắm hay mở mắt. Thỉnh thoảng mơ hồ biết rằng “Ý” vẫn ở chỗ tim.

Khi thấy “Ý” bỏ đi lang thang hay suy nghĩ thì nhẹ nhàng nhắc lại “Thân ở đây nầy”, đưa nó trở về an định ở vị trí cũ, rồi lại tiếp tục buông thả hết toàn thân - trí ngay.

Để yên như vậy trong trạng thái không suy nghĩ, không tập trung ít nhất là một phút, lâu nhất là 30 phút. (Mới tập thiền thì không nên thiền lâu hơn 30 phút. Sau chừng khoảng một tháng thì bạn có thể thiền lâu hơn nếu thấy thoải mái.)
Bước ba: Để xả thiền ngồi, từ từ hít một hơi thở sâu. Thở ra chậm, mở mắt và nhìn rõ lại bình thường, vươn vai nếu cần.

Nếu muốn chiêm nghiệm vấn đề gì hay phát triển trí tuệ thì sau khi mắt nhìn rõ lại, giữ nguyên trạng thái Tĩnh Lặng đang có nhưng trí thì đã tỉnh thức hoàn toàn. Ta âm thầm quan sát và chiêm nghiệm các tư tưởng xuất hiện mà không phân tích hay suy luận gì cả. Thời gian bao lâu cũng được.
Thông thường, nếu chọn sự phát triển trí tuệ làm trọng tâm thiền thì nên có sự hướng dẫn trực tiếp của một bậc thầy đã thành đạt tâm linh về mặt trí tuệ. Nếu không, dễ bị lầm lẫn cái trí phàm là “Chân trí tuệ” rồi vô tình bị cái trí phàm đó gạt, ta sẽ lạc luôn trong đó.

Back to Contents

-9-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Thiền Ngủ

Phương thức thiền như sau: khi nào bạn cảm thấy thật buồn ngủ và sắp sửa rơi vào giấc ngủ, bảo thầm với cái trí tư duy và tiềm thức của mình: “Hãy ẩn trú vào cõi Tĩnh Lặng suốt thời gian ngủ nầy.” Xong bạn buông hết mọi tư tưởng và các cơ bắp và chìm vào một giấc ngủ bình yên.

Dấu Hiệu Tĩnh Lặng Khi Thiền

Người hành thiền trong sự Tĩnh Lặng sâu thường có những dấu hiệu sau đây: Cơ thể không lắc lư, nghiêng ngả, tay chân im lìm, đầu không gục gật, di động. Mặt người nầy trông có vẻ yên lành, cơ bắp không căng cứng. Hơi thở trở thành cực nhẹ. Khi ở trong Tĩnh Lặng, dù ngồi thiền lâu, tay chân và lưng cũng không đau nhức. Thêm và đấy, nhận thức về thời gian và không gian có thể hơi bị lệch. Thí dụ, có thể họ ước định thời gian ngồi thiền của mình không chính xác, hay họ hơi bị sai lệch về không gian chung quanh khi mở mắt ngay sau lúc thiền. Một điểm đặc trưng của Tĩnh Lặng nữa là thân thể cảm thấy tươi tỉnh và tinh thần an bình sau khi thiền.

Nếu muốn, bạn có thể dùng Pháp thiền Tại và Hiện thường xuyên trong ngày. Để hiệu quả hơn, đề nghị mỗi ngày thiền ngồi ít nhất một lần từ 10 đến 30 phút và ba lần ngắn 1 phút trong sinh hoạt thường nhật. Nếu cái trí bạn thuộc loại hiếu động, thường chạy xuôi ngược khắp không gian và thời gian, đề nghị thiền thường xuyên và lâu hơn. Rồi khi bạn sắp rơi vào giấc ngủ, dù ngủ trưa, tối, hay đêm thức giấc rồi ngủ lại, hãy áp dụng thiền ngủ của Tại và Hiện.
Nên nhớ rằng mục tiêu chính của chúng ta là sống trong hiện tại, luôn thức giác về các tiến trình của cái trí mình, luôn chủ động được tư tưởng, cảm xúc, hành động, các thực trạng và duy trì được Tĩnh Lặng và an nhiên trong mọi thăng trầm của cuộc đời. Vì thế, sau khi bạn đã tập được Tĩnh Lặng, cố gắng âm thầm duy trì một liên hệ thường xuyên với sự Tĩnh Lặng nầy suốt trong ngày. Một lần nữa, xin nhắc là thiền ngắn hạn và thường xuyên suốt trong ngày sẽ có lợi ích không ngờ được.

Tự Chữa Bịnh, Chống Lão Hóa & Giảm Stress

Tự Chữa Bịnh: Vài phút sau khi thiền bình thường, bảo cái trí nghỉ ngơi ở chổ nào đang có bịnh trên cơ thể rồi buông thõng hết tư tưởng, vào Tĩnh Lặng từ 1 đến 30 phút. (Nếu bịnh có tính cách toàn thân như hệ thống máu, thần kinh v.v., thì đặt trí ở trên đỉnh đầu.)

Chống Lão Hóa và Giảm Stress:
• Ngồi thiền Tại và Hiện ít nhất 15 phút.
• Thực hành 1 phút Tĩnh Lặng thường xuyên trong ngày để phòng ngừa việc tăng trưởng của stress.
• Mỗi lần sắp rơi vào giấc ngủ, thở một hơi sâu, chậm, buông thõng và bảo thầm với trí và tiềm thức vào an trú trong cõi Tĩnh Lặng suốt giấc ngủ.
Nhớ chụp vài tấm hình chân dung để dành xem cho biết hiệu quả trước và sau khi học thiền nầy.

Back to Contents

-10-

Pháp Thiền Tại và Hiện

Hóa Giải Duyên Nghiệp Tiền Kiếp

Trong cuộc sống hằng ngày, đôi khi chúng ta gặp những người làm khổ mình, khó dễ mình một cách vô lý, (thí dụ như cứ kiếm cớ chửi mắng, gây gổ, làm tổn hao tiền tài, của cải của mình, v.v.). Mình nên cho rằng ở một quá khứ nào đó, chính mình đã làm tất cả những điều ấy đối với người đó. Đồng thời, ta hãy đặt mình vào vị trí của người đó để mở lòng mình ra và cảm thông được sự đau khổ khi xưa họ đã chịu, rồi trong “Tĩnh Lặng”, ta thật tâm sám hối và xin lỗi. Ngay sau đó, vào Tĩnh Lặng ít nhất 30 phút. Sự Tĩnh Lặng càng sâu và “Ý” càng vắng bặt thì hiệu quả càng cao.

Tính Chất Tại Và Hiện Mới Lạ

Pháp Tại và Hiện có một vài tính chất quan trọng so với các pháp thiền khác.

Không Đấu Tranh

Phương pháp nầy bắt đầu ờ chổ không đấu tranh với cái trí và kết thúc cự hoàn toàn không đấu tranh bên trong lẫn bên ngoài con người ta.

Tĩnh Lặng và Thức Giác

Theo phương pháp nầy, thức giác của ta được duy trì bằng Tĩnh Lặng và quán sát một cách an bình chứ không qua sự cảnh giác cao độ như những pháp khác. Tuy vậy, pháp Tại và Hiện vẫn hoàn toàn thích hợp với các pháp môn khác và với cả đời sống thế tục.

Thời Gian và Hiệu Quả

Nếu tập đúng theo cách hướng dẫn, chỉ cần vài ngày, có người chỉ cần vài phút, là đã có thể đạt được sự Tĩnh Lặng có tính chất đổi đời nầy. Chỉ cần vài tuần là thiền sinh có thể mang theo sự Tĩnh Lặng nầy vào đời sống xã-hội thường nhật. Đây là lượng thời gian rất ngắn so với những tháng hoặc năm mà những phương pháp khác đòi hỏi.

Đơn Giản

Pháp thiền Tại và Hiện đơn giản và dễ thực hành, không tốn nhiều thì giờ, không cần có học thức cao, không cần có điều kiện kinh tế, không cần phải có người hướng dẫn. Hướng dẫn cho người khác cũng rất dễ dàng. Người nào thực tập được rồi đều có thể hướng dẫn cho người khác trong chốc lát.

Hài Hòa

Phương pháp Tại và Hiện nầy còn có tính cách trung dung và bổ sung nên nó hài hòa với mọi đường lối tu học hoặc tôn giáo. Nó hài hòa cả với cuộc sống thế tục, không đạo giáo. Pháp thiền giúp cho ta sự sáng suốt ở cả trí não lẫn tâm linh, khiến chúng ta được tự do theo đuổi và nhiều khi còn giúp chúng ta thăng tiến trên con đường mà chúng ta đã chọn. Đạt được hạnh phúc lâu bền là một mục tiêu chung của con người. Nó không thuộc của riêng một hệ phái nào mà là thuộc về tất cả mọi người ở khắp mọi nơi.

Từ Bi và Hòa Bình Thế Giới

Chìa khóa Tại và Hiện không những mang đến sự an lạc nội tại mà còn giúp ta thăng hoa lòng từ bi và tình thương yêu. Ta không thể thực thi hòa bình thế giới trong khi chính bản thân ta không thể phát triển được lòng từ bi và sự an bình trong nội tâm ta.

Back to Contents

-11-

Pháp Thiền Tại và Hiện

CHƯƠNG BA

Thay Đổi Cách Nhìn

Trong Chương nầy, chúng tôi trình bày những cách nhìn mà chúng tôi cảm thấy có lợi ích cho việc làm vơi bớt đau khổ. Những mẩu chuyện nầy không có ngụ ý là những quy luật hay hướng dẫn gì cả. Mục tiêu chính của cuốn sách là giúp bạn tìm được những con đường dẫn đến hạnh phúc lâu bền. Bạn không nhất thiết cần phải thay đổi cách nhìn đời của bạn, trừ khi bạn cảm thấy sự thay đổi đó có ích cho bản thân mình. Chỉ vì chúng tôi và nhiều hành giả thấy những câu chuyện và ý kiến nầy hữu dụng cho mình nên muốn chia sẻ để bạn chọn ra những cái nào thấy hợp với bạn.

Hầu hết những ý kiến dưới đây là để ứng phó với cái trí, với các quan niệm và sự cả quyết áp đặt cách nhìn của nó lên người khác. Phương diện nầy của cái trí là phần trói buộc nhất gây nên bao nhiêu đau khổ qua hình thái tức giận, đau đớn, bực dọc, nổi nóng, tự cho là đúng đắn, v.v… Trong lúc trưởng thành, cái trí của chúng ta thu thập các quan niệm, cái nhìn và tín điều từ cha mẹ và mọi người lớn chung quanh ta. Những cái nhìn nầy bản chất không có hại: nhiều cái tốt đẹp, dạy ta đức độ, nhân ái, rộng rãi. Điều đã biến những quan điểm nầy thành có hại cho bản thân ta và người khác là cái trí cả quyết mọi người phải tin như nó tin và phải hành xử đàng hoàng như nó nghĩ.

Khi chúng ta ứng xử với con người, sự vật và tình huống, chúng ta hay gặp phải những điều trái ý, phật lòng. Trí chúng ta cảm thấy khó chịu vì ông kia phải đàng hoàng, bà nọ nên làm bà mẹ tốt hơn, con gái tôi phải lễ phép, con trai tôi đúng ra phải gọi điện thoại cho tôi… Khi va chạm với người khác và với sự việc, trí của ta lập tức phân tích và phán đoán, dùng toàn những quan niệm đã cất giấu cũ kỹ, có khi còn đòi hỏi người khác và tình huống chung quanh phải điều chỉnh sao cho vừa ý mình. Đúng ra ông ấy không được trễ, phải đúng giờ. Đúng ra hôm nay trời không có mưa. Giờ nầy đúng ra không bị kẹt xe như thế nầy. Những tư tưởng nầy chạy liên tục trong trí, bỏ lại đằng sau nó là những đau khổ triền miên.

Vì thế, bước đầu tiên của chúng ta là chấm dứt trong trí mình việc đòi hỏi người khác phải tuân thủ theo những quan điểm của cái trí mình, nhất là những điều mà ta và số đông mọi người cho rằng tốt và đúng. Trí của chúng ta cần phải hiểu rằng nếu mình có quyền có quan niệm thì người khác cũng có quyền có riêng quan niệm của họ, miễn sao không di hại đến cộng đồng và xã hội. Thay vì áp đặt quan niệm của mình lên người khác và lên tình huống cuộc đời, chúng ta chỉ nên áp dụng những quan niệm nầy cho duy nhất bản thân chúng ta mà thôi. Đây là bước khởi điểm cần thiết trong việc xây dựng hạnh phúc cho mình.

Bước thứ hai là lựa ra trong khối quan niệm (mà hiện giờ là chỉ để áp dụng cho chính bản thân ta thôi) xem cái nào còn trói buộc mặc dù mình đã không còn áp dụng lên người khác nữa nhưng vẫn còn trói buộc chính mình. Tìm ra những quan điểm có khả năng mang đến phiền não cho mình rồi quyết định thay đổi nó. Một khi mình đã nhận dạng ra chúng, mình có thể tập thay đổi nó bằng phương pháp Tại và Hiện (xin xem đoạn chữ nghiêng dưới đây).

Những cái nhìn được chọn trong phần nầy sẽ giúp bạn nhận ra những quan điểm bên trong bạn mà bạn muốn thay đổi. Một lần nữa, xin nhấn mạnh rằng những mẩu chuyện nầy chỉ được chọn lựa trên một lợi ích: đó là cái khả năng giải phóng chúng ta ra khỏi đau khổ. Vì vậy, chúng ta sẽ không bàn luận đến những cái nhìn nào còn trói buộc hay giới hạn chính chúng ta, kể cả những hệ thống giá trị thuần túy đã hình thành từ rất lâu đời. Chúng tôi cũng không khẳng định điều gì đúng hay sai, tốt hay xấu. Chúng tôi chỉ đưa ra những gì mà chúng tôi cảm thấy lợi lạc mà thôi.

Nếu muốn thay đổi cái nhìn đang có hoặc thu nhận cái nhìn mới, thực hành cách thiền Tại và Hiện sau đây: thầm lặp lại một lần ý nghĩa chính của cái nhìn mà mình muốn, rồi sau đó không nghĩ đến nữa và nhập thiền Tại và Hiện ngay, càng sâu, càng Tĩnh Lặng thì hiệu quả càng cao.

Back to Contents

-12-

Pháp Thiền T�